تاریخچه بهره برداری زیست توده :
از نقطه نظر تاریخی استفاده
از انرژی زیست توده به ابتدایی ترین دوره های تاریخ باز میگردد از زمانی
که آتش شناخته شد، انسان نخستین همواره چوب و برگ خشک درختان را به عنوان
سوخت استفاده میکرده و این چرخه تا قرن حاضر نیز ادامه پیدا کرده است.
در خصوص بیوگاز، قدیمی ترین
مورد خروج گاز و اشتعال ناقص آن به وسیلة دفن زباله در طبقات زیرین زمین
توسط پیلی نی روس گزارش شده است. وی خروج گاه به گاه گاز طبیعی و اشتعال
ناقص آن را از طبقات زیرین زمین مشاهده کرد ولی وان هلمونت درسال 1630
شناسائی و اشتعال این گاز را رسماً اعلام کرد. در ایران نیز استفاده از
بیوگاز سابقه ای قابل توجه دارد. محمدبن حسین عاملی معروف به شیخ بهائی
(1031-935 ه ق ) نخستین کسی است که بر اساس منابع تاریخی این منبع انرژی را
به عنوان سوخت یک حمام در اصفهان به کار برده است.
اولین هاضم تولید گاز متان
در ایران در روستای نیاز آباد لرستان در سال 1354 ساخته شده است. این
دستگاه به گنجایش 5 متر مکعب فضولات گاوی روستا را مورد استفاده قرار داده و
بیوگاز مصرفی حمام مجاور را تأمین می نمود.
وضعیت فعلی بهره برداری از زیست توده در جهان :
امروزه منابع مفید و کاربردی
زیست توده تنها به چوب و برگ خشک محدود نمی شود و طیف وسیعی از مواد از
جمله پسماندهای جامد و مایع شهری و پسماندهای صنعتی و غیره را نیز در بر
میگیرد.
منابع انرژی تجدید پذیر پس
از ذغال سنگ، نفت و گاز طبیعی، چهارمین منبع بزرگ انرژی در دنیا میباشند.
این منبع حدود 14 درصد از انرژی اولیه جهان را تامین مینماید و در حال
حاضر بیش از 5/11% از انرژی اولیه جهان توسط منابع زیست توده تامین
میگردد. و این در حالی است که در ایالات متحده آمریکا 3-4 درصد از انرژی
اولیه مورد نیاز فقط از منابع زیست توده تامین میشود. قابلیتهای زیست توده
تنها در تولید حرارت نیست، بلکه در تولید سرما، سوختهای مورد نیاز برای حمل
و نقل و تولید انرژی الکتریکی نیز استفاده دارد. در سال 2005حدود 44000
مگاوات نیروگاه تولید برق ( با انواع فن آوریها ) و 225000 مگاوات حرارتی
نیروگاه مدرن تولید حرارت با منبع زیست توده احداث شده است که حدود 10000
مگاوات آن فقط در ایالات متحده بوده است (حدود 58 درصد از بازار تولید
انرژی از منابع تجدید پذیر در امریکا). همچنین بیش از 50 میلیارد لیتر سوخت
تجدیدپذیر از منابع زیست توده تولید و مصرف میگردد.
برمبنای مطالعات انجام شده،
منابع زیست توده حدود 64 درصد از منابع اولیه انرژیهای نو در اتحادیه اروپا
را به خود اختصاص داده است و حدود 9 درصد از انرژی الکتریکی تولیدی و 98
درصد از انرژی حرارتی تولیدی از طریق منابع انرژیهای نو به منابع انرژی
زیست توده تعلق دارد. ( با در نظر گرفتن منابع برق آبی).
انرژی زیست توده تنها منبع
انرژی تجدیدپذیر میباشد که انرژی را بفرمهای برق، حرارت، سرما و سوخت
خودرو و به اشکال جامد، مایع و گاز تحویل می نماید. بعلاوه مواد زیستی
جایگزین خوراک پتروشیمی و ... نیز از محصولات دیگر آن میباشد.