رفتار انرژی در اکوسیستم میتواند به صورت جریان انرژی تعریف
شود. چرخش مواد در اکوسیستم به جریان ماده معروف است روابط پیچیدهای بین
جریان انرژی و چرخشهای مواد در اکوسیستمها وجود دارد.
![]() |
مهندس پیمان یوسفیآذری، مدیرکل دفتر جنگلهای خارج از شمال در سازمان جنگلها، مراتع و آبخیزداری کشور با بیان این مطلب به خبرگزاری میراث فرهنگی گفت: «در کشور ما هرجا اکوتوریسم توسعه یافته به دلیل این که هیچ یک از ملاحظات بدیهی و اولیه اکوتوریسم رعایت نشده، با تخریب و نابودی آن اکوسیستم روبهرو بودهایم.»
![]() |
در این در حالی است که در ایران شکار بیرویه، از بین رفتن جنگلها، پیشروی
![]() |
ما با تخریب بیش از پیش اکوسیستمهایی روبهرو هستیم که هستی و زندگی ما به آنها وابسته است. نگاه توأمان به محیطزیست و دغدغههای توسعه و نیز توجه بیشتر به محیطزیست، به حفاظت و مدیریت بهتر اکوسیستمها خواهد انجامید.
این جمله آغازین دستورکار 21 است که در 1992 تهیه شد و به امضای ایران نیز رسید. ایران همچنین در 1994 پیمان مقابله با بیابانزایی را امضا کرد. با آنکه زمان زیادی از انتشار این 2 سند مهم و امضای آنها میگذرد، گویی هنوز آنرا در مدیریت سازهای آب، راه و... ناگشوده گذاردهایم. رویکرد سازهای مدیریت آب، با تکیه بر تصدیگری دولتی و تصمیمگیری انحصاری شرکتهای دولتی، ناقض سه اصل 44، 50 و 48 قانون اساسی کشور است. بیگمان با تکیه به روح قانون اساسی و سه اصل یادشده بود که ما دستور 21 همایش ریودوژانیرو و پیمان مبارزه با بیابانزایی را امضا کردیم. این دو سند مهمترین راهکارهای اجرایی توسعه پایدار را بیان میکنند.
![]() |
در آن گزارش واکنش طرفداران محیطزیست ترکیه به ساخت سدی که سبب تخریب بخشی از یک منطقه باستانی میشد با نگاهی به سد سیوند منعکس شد. نکتهای که وجود دارد این است که طرفداران سدسازی همواره بر بازدهی اقتصادی سدها تاکید میکنند در حالی که بسیاری از منتقدان سدسازی معتقدند این سازهها در بسیاری از موارد فاقد بازدهی مطلوب اقتصادی هستند. آنچه در پی میآید مقالهای است در همین زمینه.
![]() |
برای نمونه بسیاری از انواع ماهیها در مرجانها زندگی میکنند. هر کدام از مرجانها یک اکوسیستم کامل هستند.
زیستگاه 15 درصد مرجانها در اقیانوس اطلس است که در آن بیش از ۷۰ گونه مرجان زندگی میکند. این مرجانها محل زندگی ۵۰۰ نوع ماهی هستند. اقیانوس هند و آرام ۸۵ درصد از ریفهای جهان را با ۷۰۰ نوع مرجان و 4هزار گونه ماهی دارا هستند.
مرجانها مقر زندگی گیاهان و جانورانی هستند که خود اکوسیستم کاملی هستند. بیش از 80هزار گونه حیاتی در مرجانها زندگی میکنند.
مرجانها از 1/6 سواحل دریاها و خشکیها محافظت میکنند. محافظت از جزیرههای کمارتفاع در برابر امواج و فرسایش دریاها از جمله عملکرد مرجانهاست.هر یک متر مربع مرجان از نظر اقتصادی 47هزار دلار ارزش دارد.
از مرجانها برای تولید داروهای ضدسرطان و نیز برای پیوند استخوان استفاده میشود. مرجانها مکانی برای زندگی موجودات دریایی هستند. این موجودات قدیمیترین اکوسیستم زمین محسوب میشوند. جوانترین گونه مرجانها 18هزار سال عمر دارد.
آمار سازمان اقیانوسشناسی آمریکا حاکی از آن است که این موجودات با ارزش در حال انقراض هستند.
عوامل تهدیدکننده مرجانها
خشککردن دریاها، آلودگی دریاها، گسترش شهرکهای ساحلی، ماهیگیری بیش از حد، گرم شدن زمین، آب شدن یخهای قطبی و شکاف لایه ازن.
شناخت اکوسیستم و انواع آن
چرخه
زندگی و موازین زیست محیطی، مجموعه ای از تمامی کائنات را در برگرفته و آن
چنان آنها را در ارتباط تنگاتنگ با یکدیگر قرار داده که ریزترین دانه خاک،
ملایم ترین باد، چکیدن قطره ای آب و یا جرقه ای آتش در آن می تواند نقش
تعیین کننده داشته باشد. انسان، زمین، آسمان، اقیانوس، کویر، جنگل، تالاب و
... هر کدام چنان ضمانت کننده بقا و ادامه حیات دیگری است که گویی از
سلاله یکدیگر سرشته شده اند. کوچکترین تخریب در مرحله ای از چرخه طبیعی
محیط زیست چه بسا با خود عظیم ترین اختلالات را در این سازماندهی طویل و
گسترده به همراه داشته باشد. لازمه حفظ و حمایت از این چرخه به منظور سالم
زیستن و تضمین تداوم و بقای آن، نیاز به شناخت همه جانبه از محیط زیست و هر
آنچه که به آن مربوط است، دارد. در این میان اکوسیستم ها در طبیعت نقش
بزرگی ایفا می کنند که در این مقاله به تعریف و تبیین علمی آن پرداخته شده
است.
اکوسیستم
بستگی نزدیکی با محیط زیست دارد، برای آن که بتوان درک بهتری از محیط زیست
و انواع آن داشت، آگاهی یافتن از اکوسیستم ضروری است. در ضوابط و مقررات
ملی و بین المللی زیست محیطی نیز به این نکته توجه شده است و در کنار محیط
زیست از اکوسیستم نیز سخن به میان آمده است. خاستگاه اکوسیستم دانشی بنام
اکولوژی (Ecology) یا بوم شناسی است که ابزار علمی شناخت محیط زیست طبیعی
نیز محسوب می شود.